Een voorbeeld van een huisartsen praktijk met echografie.
Vaak krijgen wij via de mail en op besprekingen de vragen op welke wijze de echografie geïmplementeerd wordt in de praktijkorganisatie?
In onderstaande beschrijving wil ik
de ontwikkeling van de echografie in mijn praktijk beschrijven. Niet als een
voorbeeld hoe het moet, maar als een voorbeeld hoe het kan.
Iedere praktijk is er één en iedere huisarts is er één.
Het is aan de huisarts zelf op welke wijze hij de echografie kan en wil inplementeren in zijn praktijk.
Beschikbare tijd speelt een rol, doorverwijzing van collega's uit de omgeving, aard van zijn opleiding en de configuratie van zijn machine.
Bij mij staat de echo altijd aan, zodat
ik meteen als ik wil een echo kan maken, van welke soort dan ook.
Een echo schouder kost mij minder tijd dan een onderzoek van de schouder, en bij
allebei moet de patient zich uitkleden wat het meeste tijd kost.
Voor mij is de winst vooral het snel heel veel informatie verkrijgen vanuit de
echo, waarme ik dan mijn verdere stappen onderneem in de beslisboom.
Met de echo kom ik dus sneller verder in de beslisboom.
Dat is winst voor mij en de patient, en zo stel ik nu ook, financieel beter
omdat ik gerichter en/of minder naar de tweede lijn verwijs.
Ik ben in 1997 begonnen met een tweedehands 8 jaar oude echo, een Siemens SL1 met een mechanische sector probe abdominaal 3.5mHz, een lineair array 3.5mHz en een vaginaal mechanische sector probe van 5 - 7.5 mHz.
Met deze machine heb ik de eerste
stappen gezet op echografisch gebied om zo eraan te proeven en te ontwikkelen.
Echografie is niet autodidact te leren, dus heb ik de post HBO MBRT
echografie opleiding gevolgd.
Met deze extra impuls aan kennis en met het voortschrijden van mijn ervaring heb ik in 2000 mijn oude SL1 ingeruild voor een nieuwe Siemens Adara SLC, met een curved array 2.5- 3.5 - 5.0 mHz, een small parts lineair array 7.5 - 8.5 mHz en een mechanische vagino-rectale probe multi-plane 5.0 - 6.0 - 7.5 mHz.
In deze periode ben ik me ook meer gaan richten op verzoeken van collega's om echografisch onderzoek voor hun te gaan verrichten, en heb ik ook een echografisch bureau voor zwangerschap opgericht. Er was toen nog een tarief voor echografie, en op deze wijze kon ik de investering mede terugverdienen.
Omdat de vraag van mijn collega's steeds groter werd ben ik gaan praten met mijn preferente zorgverzekeraar om te kijken naar een vorm van vergoeding.
De centrale visie hierin was dat de
echografie een toegevoegde waarde heeft in de vorm van goedkoper dan in het
ziekenhuis, net zo goed of beter en geen wachttijden.
In de vorm van een pilot is toen gestart met een vergoeding per echo voor patiënten
van andere huisartsen en een abonnementstarief voor echo's verricht voor eigen patiënten.
Deze tweedeling had twee redenen.
Voor patiënten van en ander is meer tijd nodig voor het inlezen in het probleem
en de vraagsteling, en voor het schrijven van een verslag voor mijn collega waar
hij wat aan heeft. Dit hield voor mij ook in om mijn advies te geven voor verder
onderzoek of therapie. Het is aan de verwijzende huisarts zelf om hier wat mee
te doen of niet.
Voor mijn eigen patiënten geldt dat ik dan teveel naar mijzelf zou kunnen verwijzen om financiële redenen. Er is toen gekeken naar hoeveel ik er per jaar deed voor eigen patiënten, en er is een vertaalslag gemaakt naar een abonnementssysteem.
Het aantal echo's nam sterk toe,
echter de vragen van collega's werden ook steeds complexer.
Ik was in 2000 ook begonnen als arts-echografist voor de afdeling gynaecologie -
oncologie in het academisch ziekenhuis in Rotterdam. Naast deze oncologische
poli deed ik ook gewoon gynaecologische poli en gaf ik les in de gynaecologische
en abdominale echografie.
In 2002 ben ik over gegaan naar de afdeling cardiologie, vaatchirugie,
anaesthesie en nu voor de poli perioperatieve zorg. Ik verricht echocardiografie,
echografie van de abdominale aorta en van de arteria carotis (IMT meting). Deze onderzoeken geven
extra informatie naar het perioperatieve risico van patiënten voor hoog risico
vaatoperaties.
Gezien de vergroting en complexere
vragen die ik kreeg heb ik in 2004 een nieuwe Siemens G60S gekocht met 5 probes.
Een curved array 2.5 - 3.5- -5 Mhz, lineair array 7.5 - 8.5 - 10 mHz, een vagino
rectaleprobe 6.5 - 7.5 - 8.5 mHz, phased array 2.0 - 2.5 - 3.2 - 3.6 Mhz (echocardio)
en een 3D-4D curved array.
De echo is op colour en doppler van hoog niveau, heeft THI, DICOM,
netwerkfunctionaliteit en een werkstation (DIMAQ).
Door deze functionaliteiten konden
de volgende zaken plaatsvinden:
1) Snellere diagnostiek door verbeterde beelden.
2) Betere en snellere administratie van patiëntbeelden in een server based
database.
3) De mogelijkheid om mijn verbeterde kennis te gebruiken in betere advisering
van mijn collega's door het kunnen aanbieden van meer en van een hoger
niveau kwaliteit echografisch onderzoek.
In totaal kom ik per jaar op
ongeveer 1800-2000 echografieën uit, met als meest voorkomende de MSU, en de vaginale
(obstetrisch en gynaecologisch) echografie en de abdominale als goede tweede en
derde.
Voor een beginnende huisarts is het dus van belang om te weten welke onderzoeken
hij het meeste zal gaan doen. Dat bepaalt in grote mate de keuze van echo en
zijn probes.
Je groeit verder in de echografie, en al snel kan je apparaat een remmende
factor zijn in je ontwikkeling.
Ik heb tot 2004 met alleen zwart-wit echografie gewerkt. Pas toen ik in de
echocardiografie mij ging bekwamen en colour doppler nodig had heb ik het
aangeschaft. Nu zou ik niet meer zonder willen. Op vele andere gebieden geeft
het mij veel tijdswinst en hogere kwaliteit van mijn onderzoek.
Met klem zeg ik erbij dat de kwaliteit van colour en doppler erg belangrijk is.
Er zijn softwarematige enhancements, die ik persoonlijk zo mager van kwaliteit
vind dat ik ze niet adviseer. Neem dan de stap naar een hogere en daardoor wel
iets duurdere machine die wel de kwaliteit kan leveren waar u profijt van heeft.
Hierin is goedkoop duurkoop op de langere termijn.
Soms wordt mij gezegd dat ik wel
hoog grijp met mijn aanbod aan echografisch onderzoek, of ik dat wel kan?
In deze vraag ligt meer de afwijzende houding van de vrager verscholen en zijn
beperktheid om verder te kijken dan zijn mogelijkheden. Alles is te leren,
duidelijk is dat de bekwaamheid en bevoegdheid goed in de gaten gehouden moet
worden.
Maar eigenlijk staat boven aan het plezier wat de huisarts heeft in het verrichten van echografie in zijn praktijk of voor anderen. Als hij kwaliteit hierbij voorrang geeft, dan komt de rest eigenlijk vanzelf vanuit het enthousiasme.
R.J.Kuiper