Technische eisen van echografische apparatuur in de eerste lijn bij de huisarts-echografist.

                                                                                            01.01.2009

Deze technische eisen gelden voor deelname aan de opleiding en voor registratie in het register Echografie van de CHBB.

1)      Een curved array abdominale probe met breedbandtechnolgie, 5 mHz instelling en minimaal 128 transducers per probe.

2)      Totaal prijs nieuw voor een zwart-wit systeem met deze probe zonder Workstation (zie onder) van meer dan € 22.500,-

3)      Een leeftijd van het apparaat gerekend vanaf de fabricage datum van niet ouder dan maximaal 8 jaar.

4)      Een onderhoudscontract waarbij minimaal eens per jaar het apparaat door een erkende onderhoudsmonteur wordt nagekeken, gecalibreerd en op electronische veiligheid wordt gecontroleerd, waarbij de aanwijzingen voor herstel ten aanzien van de beeldkwaliteit en veiligheid opgevolgd dienen te worden.

 

Hieronder kunt u de onderbouwing lezen van deze technische eisen.

Vanuit de VEGE is de behoefte ontstaan om de minimale technische eisen aan echografie aparatuur van huisarts-echografisten bij te stellen naar een voor deze tijd en wensen aangepast niveau.

 

Naast de eigen expertise die binnen de VEGE aanwezig is, heeft de VEGE ook advies gevraagd vanuit een onafhankelijke hoek.

Het doel was om universele eigenschappen van echografische apparatuur te benoemen die aan zouden geven wat het kwaliteitsniveau van de machine is.

Er werd hierbij uitgegaan van de eenvoudigste uitvoering, namelijk een zwart-wit systeem met één curved array abdominale probe zonder werkstation. ( werkstation wordt gedefinieerd als de aanwezigheid van ondersteunende software programmatuur en een harde schijf voor het opslaan van patiënt gegevens en onderzoeksfoto’s en/of film.)

 

De volgende technische structuren werden besproken als meetbaar item voor deze kwaliteitsbepaling.

 

1) De probe.

De kwaliteit van de probe bepaald in grote mate de uiteindelijke kwaliteit van het echobeeld.

Het aantal transducers per probe en de aanwezigheid van breedband technologie werden gezien als kwaliteitsbepalend. Deze kenmerken zijn bekend voor alle transducers en hun fabrikanten.

 

2) De beamconverter.

De beamconverter is verantwoordelijk als centrale unit voor het omzetten van het ultrageluidssignaal in een beeld wat op een scherm af te beelden is. Deze conversie kan analoog of digitaal gebeuren. Het probleem hierbij is dat de verschillende fabrikanten verschillende methodieken gebruiken en dat de aanduiding van de hoeveelheid kanalen geen weerspiegeling is van de kwaliteit. Daarnaast is het zo dat de kenmerken van de beamconverter vaak niet worden bekend gemaakt door de fabrikanten als onderdeel van de patent geheimhouding.

 

3) De software.

De gebruikte software geeft naast functionaliteit ook beeld verbetering. Deze programmatuur wordt echter door de verschillende fabrikanten zelf ontworpen en hebben geen universele kenmerken of kwaliteitsindicaties.

 

4) Het beeldscherm.

De kwaliteit van het beeldscherm bepaald wat de onderzoeker met zijn ogen ziet. De fijnheid en hoeveelheid van de beeldlijnen en de eventuele interlacing bepaald dit. Met de komst echter van de TFT schermen zijn andere kenmerken bepalend geworden voor de gevoeligheid van de beelden. Deze kenmerken zijn ook niet met elkaar te vergelijken.

 

5) De instelling van het apparaat als geheel.

Hoewel een apparaat als geheel kan bestaan uit topkwaliteit componenten, is een verkeerde afstemming of afstelling van deze componenten bepalend voor de kwaliteit van het uiteindelijke beeld. Enkele van deze afstellingen zijn instelbaar. Een deel door de onderzoeker zelf, en een gedeelte door de fabrikant. Deze instellingen kunnen in de loop van het werkzame leven van een echoapparaat verlopen en dienen dus met een bepaalde regelmaat gecontroleerd te worden. Tevens zijn defecten door de onderzoeker niet duidelijk waarneembaar, maar hebben wel een negatieve invloed op de beeldkwaliteit. Alleen door technische testen zijn deze defecten op te sporen.

 

6) De prijs van een machine nieuw met de minimale configuratie zoals beschreven.

De bruto nieuw catalogusprijs is een afspiegeling van de kwaliteit van de configuratie van de componenten zoals de fabrikant ze gekozen heeft. Om de scherpste prijs neer te kunnen leggen zal er een juiste afstemming zijn van de verschillende componenten, hun configuratie en de uiteindelijke beeldkwaliteit. Het heeft voor een fabrikant geen zin om een dure probe met een goedkope baemconverter samen te brengen, omdat de uiteindelijke beeldkwaliteit waarmee de klant vergelijkt met andere fabrikanten dan toch slecht uitkomt. Dus is bij een gegeven prijs en enkele bekende technische eisen een afspiegeling te krijgen van het systeem als geheel in beeldkwaliteit.

 

 

De volgende taak was om te bepalen welke kenmerken nu het best gebruikt konden worden ter bepaling van de uiteindelijke kwaliteit van de machine.

 

De losse kenmerken op zich zijn te weinig van waarde alleen om de kwaliteit van een machine te beoordelen. Bijvoorbeeld de beoordeling op louter de probe kwaliteit geeft te weinig informatie over de kwaliteit van de andere componenten.

 

Het zijn echter de componenten bij elkaar en hun afstemming op elkaar die de uiteindelijke kwaliteit bepalen.

 

Een beoordeling door een echografist met veel ervaring zou een manier zijn om de kwaliteit als geheel te beoordelen. Dit is echter subjectief, een beoordeling achteraf, en niet universeel en gelijkmatig te noemen.

 

Een beoordeling mechanisch van het echobeeld door een hydrofoon zou een objectieve manier zijn. Echter bij overdracht van de echobeelden op DVD of videotape, analoog of digitaal, is er al zoveel kwaliteitsverlies dat een goede meting niet meer mogelijk is. Tevens is de beschikbaarheid van deze meting een probleem.

Er is derhalve van de verondersteling uit gegaan dat de fabrikanten een juiste compositie van componenten maakt voor zijn machines. Uiteindelijk worden de apparaten gekocht door de klanten op basis van het beeld wat ze leveren, niet wat er op papier staat. Synoniem is hiervoor het kopen van een auto. Die wordt ook niet alleen vanaf papieren specificaties gekocht, er wordt in proef gereden.

Om prijs en kwaliteit samen te laten gaan zullen de fabrikanten dus een dure (lees goede) probe niet samenstellen met een goedkope (lees matige) beamconverter, of een goedkope (lees matige ) beeldscherm, of goedkope (lees matig ondersteunende) software.

 

Wanneer er een duidelijke specificatie van een probe wordt gehanteerd gekoppeld aan een minimale prijs van het systeem kan hiermee een kwaliteit van de machine als totaal verwacht worden die voldoet voor het gebruik in de eerste lijn.

Wordt de maximale leeftijd hierbij als grens gehanteerd, dan zal hiermee een sluitend technisch eisen pakket geformuleerd zijn.

De verplichting tot het hebben van een onderhoudscontract bij de fabrikant zorgt voor een juiste instelling van de machine in de toekomst en het opsporen van defecten en voor het handhaven van de technische veiligheid.

 

Het bestuur van de VEGE.